Buitenhuisvesting voor konijnen

Konijnen kun je het hele jaar rond buiten houden. Wil je je konijnen buiten houden, dan zijn er een aantal zaken waar je rekening mee moet houden. Het buiten huisvesten van konijnen is niet per se gemakkelijk en kan best wel risicovol zijn zelfs. Je konijnen worden aan bepaalde zaken blootgesteld (zoals roofdieren en weersomstandigheden) en daar moeten ze tegen beschermd worden. Zij zitten immers opgesloten en kunnen daardoor niet zelf een plek vinden die ze warm en veiligheid biedt, die zul jij als eigenaar voor ze moeten ‘fabriceren’.

Er zijn twee zaken die vaak worden vergeten of over het hoofd worden gezien:

1. Veiligheid: konijnen die buiten wonen, zijn kwetsbaar voor roofdieren. Het gaat hier met name om vossen, marters en katten (maar ook honden bijvoorbeeld als deze makkelijk in hun ruimte kunnen komen). Er heerst nog de gedachte dat marters en vossen niet overal voorkomen, maar dat is niet zo. Ze komen zelfs voor in drukke wijken en steden. Een hoge schutting houdt ze ook niet tegen, daar klimmen ze met gemak overheen. Daarom is het van belang om je konijnen altijd te beschermen tegen roofdieren – ongeacht waar je woont!
2. Weersomstandigheden: hoewel konijnen goed tegen koude tempraturen en wintersweer kunnen, betekent dit niet dat ze hier immuun tegen zijn. Wilde konijnen leven in ondergrondse tunnels waar temperaturen meer constant zijn en boven het vriespunt liggen. Daarnaast beschermt zo’n burcht ze ook tegen andere weersomstandigheden zoals regen of storm. Tamme konijnen hebben deze optie niet om zich te verschuilen in een veilige beschermde burcht. Daarom moet er een burcht ‘nagebootst’ worden door middel van een goed geïsoleerd schuilhok en moet het verblijf ze beschermen tegen al het winters weer en koude temperaturen.

Zoals hierboven al beschreven is, moet een het buitenverblijf aan behoorlijk wat eisen voldoen om je konijnen te beschermen en zich prettig te laten voelen. Maar hoe zorg je er dan precies voor dat ze beveiligd zitten? En hoe zorg je ervoor dat ze het niet koud krijgen en aangenaam de winter doorkomen?

Foto van Mini Natuur

Foto van Mini Natuur

---

Beveiliging: beschermen tegen roofdieren &


voorkomen dat je konijnen ontsnappen

Het buitenverblijf moet aan zes kanten beveiligd zijn. Niet alleen de zijkanten, maar ook onder en boven. Marters en vossen kunnen zonder problemen via gaas omhoog klimmen – ze kunnen zelfs zonder problemen over schuttingen klimmen. Vandaar dat het verblijf ook aan de bovenkant dicht moet zijn. Vossen en marters kunnen zelfs onder een verblijf doorgraven, vandaar dat de onderkant ook beveiligd moet zijn.

Het is niet alleen dat ze beschermd moeten zijn tegen roofdieren: konijnen kunnen zelf ook bijzonder goed springen en klimmen. Er zijn zelfs konijnen die met gemak over 1,5 tot 2 meter hoge hekken heen klimmen (ja, klimmen!). Niet elk konijn doet dit, maar je zal maar net zien dat je wel zo’n konijn treft die dit kan en ook werkelijk doet. Zo zijn konijnen ook meesters in graven, natuurlijk, want ze leven van nature in ondergrondse tunnels. Een onbeveiligde ondergrond (zoals zand of gras) zal je konijn niet tegenhouden, ze kunnen binnen enkele uren al een tunnel hebben gegraven en dan zijn ze ook zo ontsnapt.

Je hebt dus eigenlijk te maken met twee soorten beveiliging: het voorkomen dat er roofdieren in het verblijf komen en voorkomen dat je konijnen uit het verblijf kunnen.

Je kunt het verblijf omheinen met stevig gaas waar konijnen niet uit kunnen en waar roofdieren niet in kunnen: Je kunt fijnmazig gaas gebruiken van 1 mm dikte. Als de mazen groter zijn, dan moet het draaddikte groter zijn. Openingen van de mazen mag niet meer dan 3,5 cm zijn, anders kunnen (kleine) marterachtigen als nog door de openingen het verblijf binnen dringen. Check het gaas regelmatig op kwetsbare stukken en vervang indien nodig. Tip: op deze site vind je meer uitgebreide informatie over geschikte omheiningen en gaas.

Een net of kippengaas is echt onvoldoende en veel te kwetsbaar en houden roofdieren niet buiten het verblijf!

---

De ondergrond moet dus ook nog beveiligd worden, daar kun je kiezen uit verschillende opties:

• Tegels wordt het vaakst gekozen, konijnen kunnen zich er niet uit graven en roofdieren kunnen er niet in komen. Het is tevens ook makkelijker schoon te maken en te reinigen. Het nadeel is wel dat het een vrij harde ondergrond is voor konijnenpootjes, het is van belang om dan nog te zorgen voor een andere zachte ondergrond (zoals een redelijk grote graafbox met (speel)zand bijvoorbeeld). Je kunt er ook voor kiezen om tegels ‘in te graven’ en zo de ondergrond te beveiligen. Je vult het verder af met geschikte bodembedekking.
• Je kunt gaas ingraven, maar let er dan op dat je echt stevig gaas gebruikt die lang mee gaat. Anders moet je alles steeds opnieuw uitgraven en het gaas weer vervangen. Gaas direct op de grond wordt afgeraden omdat dit zeer onprettig loopt voor konijnen en hun nagels bijvoorbeeld kunnen blijven haken met alle gevolgen van dien. Je kunt er wel voor kiezen om gaas in te laten groeien, dat betekent dat je een deel bedekt met gaas, een laagje aarde erop en dan inzaait met graszaad. Het duurt echter een hele tijd voordat het gaas er ‘in is gegroeid’ en niet meer zichtbaar is.
• Er zijn nog meer opties, daarvoor verwijs ik je naar deze pagina.
  

Beschermen tegen alle weersomstandigheden

Als je je konijnen buiten wil huisvesten, loop dan even na waar je ze precies tegen moet beschermen. Konijnen die bijvoorbeeld enkel in de zomermaanden buiten leven, hoeven niet beschermd te worden tegen winters weer. Konijnen die wel het hele jaar door buiten wonen, moeten daar wel tegen worden beschermd. In het najaar en tijdens de winter regent het vaker, wordt het al snel kouder, stormt het vaker: kortom, je moet dan echt met een andere blik naar het verblijf kijken dan wanneer je konijnen alleen tijdens de zomermaanden buiten wonen. Behalve het beschermen tegen weersomstandigheden, is het ook belangrijk om na te gaan wat jij prettig vindt. Tijdens de wintermaanden moeten de konijnen uiteraard worden verzorgd – wil je dan graag ook droog kunnen staan? Dan is het handig om het hele verblijf volledig te overdekken (om even een voorbeeld te noemen).

• Je hebt zowel bij zomerhuisvesting als bij winterhuisvesting te maken met hete, zomerse dagen waar je konijnen door moeten komen. Een buitenverblijf plaatsen in de volle zon is dus geen goed idee.
• Onderzoek in je tuin waar het water blijft staan of juist droog blijft na hevige regenval of als het langdurig (meerdere dagen) heeft geregend. Kies dan geen plek uit waar het onder water komt te staan – of zorg dat het verblijf op een verhoging staat om te voorkomen dat het onder water komt te staan.
• Het is aan te raden om op zijn minst de helft van het buitenverblijf (afhankelijk van de grootte) te overdekken om een deel te beschermen tegen de regen. Houdt er ook met de inrichting rekening mee met wat nat kan en mag worden en wat absoluut droog moet blijven.
• Zorg dat er een schuilhok aanwezig is die tochtvrij is en tijdens de wintermaanden ook geïsoleerd is. Als je konijnen enkel in de zomermaanden buiten leven, hoeft het niet geïsoleerd te zijn maar tijdens de wintermaanden is dit echt een noodzaak!
• Als je konijnen het hele jaar door buiten wil houden, houdt dan ook rekening met sneeuw en vrieskou. Zorg dat je het verblijf of een deel ervan kunt afdekken met bijvoorbeeld zeil of plexiglas om vrieskou deels buiten te houden.
• Zorg dat het buitenverblijf altijd stevig verankerd is – oftewel, dat deze stormbestendig is.
  

Een tip: zorg voor veel groen in je tuin! Tegels nemen veel warmte op en geven warmte af als de zon onder is, waardoor je tuin heel warm blijft. Bomen, struiken en (natuurlijke) gazons verkoelen je tuin aanzienlijk meer tijdens de hete zomerdagen in tegenstelling tot bijvoorbeeld parasols of doeken. Als je dan ook kiest voor eetbare (liefst inheemse) bomen en beplanting, kun je dit ook aan je konijnen voeren.

Een groene tuin geeft veel verkoeling en beschutting

---

Het schuilhok

In het buitenverblijf moet op zijn minst een schuilhok aanwezig zijn die groot genoeg is voor het aantal konijnen die in het verblijf samenleven. Voor twee middelmaat konijnen (2 tot 3 kg) heb je al minstens 100x50 cm oppervlakte nodig. Dit schuilhok moet een plek zijn waar ze zich terug kunnen trekken en beschermd zijn tegen vocht, kou en tocht. Het beste plaats je dit schuilhok een stuk van de grond zodat de kou van de grond er niet in trekt. Als je konijnen het hele jaar door buiten wonen, moet het schuilhok ook geïsoleerd zijn. Hout van 18 mm dikte is al voldoende. Je kunt het verder isoleren met stro (dit houdt warmte goed vast en kunnen konijnen zich goed in warm houden). Voorkom dat het gaat tochten of vochtig wordt, enige ventilatie is daarom wel belangrijk. Het schuilhok moet droog kunnen staan en uit de wind.

De meest gangbare buitenhokken zijn over het algemeen ongeschikt. Vaak al omdat ze veel te klein zijn maar ook omdat ze gemaakt zijn van zeer dunne wanden. Ze kunnen snel gaan schimmelen en gaan vaak ook niet lang mee. Het is raadzaam om te investeren in een goed schuilhok die tevens ook jaren meegaat. Je kunt hem ook eenvoudig zelf bouwen, bijvoorbeeld met OSB platen (of ander plaatmateriaal). Ook hondenhuizen en kattenhuizen die geschikt zijn voor buiten, kunnen worden gebruikt als schuilhok.

Dergelijke hokken zijn ongeschikt als schuilhok

Schuilhok gemaakt van OSB platen

---

De grootte van het verblijf

Wanneer je een buitenverblijf wil gaan plaatsen, houdt dan rekening met de minimale afmetingen en bereken van te voren hoeveel ruimte je vrij kunt maken. Kijk dan ook meteen of er opties zijn voor een veilige uitloop. Als dat niet mogelijk is, dan hebben konijnen meer ruimte nodig. Twee konijnen hebben al snel minstens 6 vierkante meters nodig (dat is 3 x 2 meter bijvoorbeeld) waar nog een dagelijkse uitloop bij hoort. Als er geen optie is voor een dagelijkse uitloop, dan is er al snel 10 tot 15 vierkante meter nodig. Grotere konijnenrassen hebben meer ruimte nodig – dwergrassen hebben evenveel ruimte nodig als een gemiddeld konijn.

De hoogte kun je zelf bepalen. Voor konijnen is een minimale hoogte van 60-80 cm is wel aan te raden. Je kunt ook kiezen voor een hoge ren waar je zelf makkelijk in kunt staan, dat scheelt enorm als je het verblijf wil schoonmaken.
De grote ruimte is een noodzaak voor konijnen, het zorgt ervoor dat ze gestimuleerd worden om veelvuldig te bewegen. Dat zorgt voor een betere doorbloeding en zeker tijdens de winter is dat belangrijk, zo kunnen ze zichzelf beter warm houden.

De verdere inrichting

Het buitenverblijf bestaat natuurlijk uit nog meer: ook de inrichting is erg belangrijk voor konijnen! De inrichting moet aangepast zijn op hun natuurlijk gedrag. Zie het als hun eigen woning waar zij alles moeten kunnen doen wat ze horen te doen. Ze moeten kunnen foerageren, onderzoeken, sprintjes kunnen trekken, graven, schuilen en rusten. Naast het schuilhok, bied je ze nog meer aan: een graafbox (of een afgezet gedeelte gevuld met een graafbare bodem), diverse schuilplaatsen, verhogingen, voerplekken, enzovoorts. Voor meer inspiratie kun je terecht HIER en HIER.

Er is nog veel meer interessante informatie te vinden over veilige en konijnvriendelijke huisvesting:
- kaninchenwiese.de/haltung/aussenhaltung/
- www.moehren-sind-orange.de/aussenhaltung/
- http://diebrain.de/k-drausse

Zijn alle konijnen geschikt om buiten te houden?
Nee, niet alle konijnen zijn geschikt om (permanent) buiten te houden. Er zijn bepaalde rassen die gevoeliger zijn of een compleet andere vacht hebben dan ‘normale’ konijnen. Ook oudere, of zieke konijnen zijn niet altijd geschikt om buiten te houden.

Moet je je konijnen ’s nachts opsluiten in een hok?
Nee, konijnen mogen absoluut niet opgesloten worden in een hok! Daarvoor is het buitenverblijf, die ze beschermd tegen roofdieren en waar konijnen de ruimte hebben om hun natuurlijk gedrag te vertonen. Konijnen kennen niet zo’n dag- en nachtritme zoals dat van ons, konijnen zijn wisselend gedurende de dag en nacht actief (tijdens de schemer hebben ze hun grootste piekmoment).

Wanneer kunnen konijnen van binnen naar buiten verhuizen?
Als je konijnen gewend zijn om binnenshuis te leven, dan kun je ze niet zo maar van de ene op de andere dag naar buiten verhuizen. Dit kan pas vanaf ongeveer half mei, wanneer het niet meer kouder is dan 10 graden (ook ’s nachts!).

Kun je een konijn buiten alleen houden?
Een konijn die buiten woont en ook alleen woont, zal veel meer moeite hebben om zich warm te kunnen houden. Konijnen slapen vaak samen vanwege hun sociale behoefte maar ook om elkaar warm te houden.

Wat als één van je konijnen ziek wordt?
Als één van je konijnen plotseling ziek wordt hoef je niet direct je konijn naar binnen te halen. Je kunt ze in een onverwarmde ruimte plaatsen (zoals een garage of een schuur) en als je konijn weer beter is, kunnen ze weer terug verhuizen naar buiten. NB: haal nooit je konijnen uit elkaar, dat levert stress op en kan herstel juist belemmeren.