Mini Natuur
  • Home
    • Diensten
    • Over mij
    • Links
    • Bronnen
  • Blog
  • Kruiden
  • Cavia's
    • Aanschaf
    • Socialisatie & gedrag
    • Voeding
    • Huisvesting
    • Gezondheid
  • Konijnen
    • Aanschaf
    • Socialisatie & gedrag
    • Voeding
    • Huisvesting
    • Gezondheid
  • Andere diersoorten
    • Hamsters >
      • Aanschaf
      • Voeding
      • Huisvesting
    • Muizen
    • Degoe
    • Gerbils
  • Voerlijsten
    • Wilde plantenlijst
    • Bomenlijst
    • Kruidenlijst
    • Groentelijst
    • Fruitlijst
    • Tuinplanten
    • Zadenlijst
    • Vers voerlijst voor knaagdieren
    • Niet eetbare plantenlijst
  • Home
    • Diensten
    • Over mij
    • Links
    • Bronnen
  • Blog
  • Kruiden
  • Cavia's
    • Aanschaf
    • Socialisatie & gedrag
    • Voeding
    • Huisvesting
    • Gezondheid
  • Konijnen
    • Aanschaf
    • Socialisatie & gedrag
    • Voeding
    • Huisvesting
    • Gezondheid
  • Andere diersoorten
    • Hamsters >
      • Aanschaf
      • Voeding
      • Huisvesting
    • Muizen
    • Degoe
    • Gerbils
  • Voerlijsten
    • Wilde plantenlijst
    • Bomenlijst
    • Kruidenlijst
    • Groentelijst
    • Fruitlijst
    • Tuinplanten
    • Zadenlijst
    • Vers voerlijst voor knaagdieren
    • Niet eetbare plantenlijst

Blog van Mini Natuur

Hooi (voor konijnen)

1/13/2024

0 Comments

 
Hooi wordt nog vaak gezien als het belangrijkste voedsel voor konijnen. Hun dieet zou zelfs voor 80% uit hooi moeten bestaan. Er zijn meerdere redenen waarom hooi als zo gezond en belangrijk wordt gezien, o.a. omdat hooi veel ruw vezel bevat (deze zijn belangrijk voor de spijsvertering) en om slijtage aan het gebit te stimuleren. Een ander bijkomend voordeel is dat hooi makkelijk is voor de eigenaar: het is lang houdbaar en makkelijk te verkrijgen. Konijnen hebben inderdaad veel ruw vezel nodig en hun gebit moet slijten tijdens het eten, alleen is hooi niet de juiste keuze:

Hooi en ruw vezel

Hooi wordt vooral gezien als belangrijke voeding omdat het veel ruw vezel bevat. Met ruw vezel wordt bedoeld: cellulose en hemi-cellulose (de celwanden in planten). Deze voedingscomponenten zijn belangrijk voor de spijsvertering, om onder andere te zorgen dat de spijsvertering aan het werk blijft (want stilliggende darmen zijn gevaarlijk voor konijnen) en om de blinde darm te ‘voeden’. Meer uitgebreide informatie over de spijsvertering vind je HIER.

Maar ruw vezel vind je niet enkel in hooi! Ruw vezel zit in alle verse grassen, wilde kruiden en bladgroenten. Vooral grassen en wilde kruiden bestaan van nature voor ongeveer de helft uit celwanden. Het is wel afhankelijk van de leeftijd van de planten, want hoe jonger de grassen en planten zijn, hoe minder celwanden ze bevatten. Dit is ook één van de redenen dat jong of voorjaarsgras relatief minder celwanden bevatten en voor problemen in de spijsvertering kan zorgen. Dit geldt ook voor bladgroenten die relatief jong worden geoogst, zij bevatten minder celwanden en meer eiwitten. Daarom dat hooi wel een onmisbaar onderdeel is van een bladgroenten-dieet. Kun je je konijnen (onbeperkt) voorzien van verse grassen en wilde kruiden (weide), dan is hooi zelfs niet meer noodzakelijk en zou je het geheel weg kunnen laten.  
Afbeelding
Foto van Mini Natuur
Afbeelding
Foto van Mini Natuur

Hooi en gebitslijtage

Hooi wordt met name gevoerd om te voorkomen dat er gebitsproblemen ontstaan. De tanden en kiezen van konijnen groeien constant door, ze moeten daarom veel eten om te zorgen dat de kiezen en tanden ook continu slijten – er moet een balans zijn tussen groei en slijtage. Slijten de tanden en kiezen minder goed, dan groeien de tanden en kiezen door met als gevolg dat er haken op de kiezen gaan ontstaan of tanden doorgroeien (de ‘olifantstanden’).

Het gaat alleen niet enkel om slijtage, maar ook om de juiste vorm van slijtage. Het gebitsmechanisme van konijnen werkt op een specifieke manier en is voornamelijk bedoelt om verse planten te vermalen. Hooi is niet hetzelfde als verse grassen, door het drogingsproces verandert de structuur en is het een stuk taaier. Konijnen moeten daardoor vaak tot twee keer langer malen op hooi dan op vers gras. Dit betekent dat het gebit langdurig wordt overbelast en de kieswortels te veel druk moeten opvangen. Dit is één van de redenen waarom hooi niet geschikt is als hoofdvoeding. Meer uitgebreide informatie over het gebitsmechanisme vind je HIER.

Waarom zo veel konijnen slechte hooieters zijn…

Er wordt alles op alles gezet om konijnen te verleiden om hooi te eten, want in de praktijk blijkt wel dat konijnen niet echt goede hooieters zijn. Er wordt alles uit de kast gehaald om de konijnen te verleiden en hooi op allerlei manieren aan te bieden, want als ze niet genoeg hooi eten, zijn ziekten en gezondheidsproblemen onvermijdelijk: althans, zo wordt het gepresenteerd.

Er wordt zelden de vraag gesteld waarom ze het eigenlijk niet graag willen eten? Konijnen zijn van nature geen grote graseters (in tegenstelling tot cavia’s bijvoorbeeld). Het dieet van wilde konijnen bestaat voor nog geen 50% uit wilde grassen en van onze tamme konijnen verwachten we dat ze voor minstens 80% hooi moeten eten (niet eens verse grassen, maar de gedroogde variant, welke echt aanzienlijk anders is voor onze konijnen). Het is daarom heel logisch dat konijnen geen voorkeur hebben voor hooi. Het is bovendien ook te droog en te eenzijdig. Voer je je konijn allerlei weide of bladgroenten, dan zul je al snel zien dat ze dat wel heel graag eten. Logisch, want ze eten van nature juist verse voeding, geen gedroogde voeding.

Hooi is te droog

Konijnen eten van nature vooral vochtrijke voeding: grassen, wilde kruiden en bladgroenten bestaan voor 75-90% uit vocht terwijl hooi nog maar voor 10% uit vocht bestaat. Het hele lichaam van het konijn is dan ook afgestemd op het verteren van vochtrijke voeding. Zo hebben ze een speciaal calciummetabolisme: ze nemen alle calcium op wat via voeding binnen komt. Deze grote hoeveelheden calcium hebben ze o.a. nodig voor het behouden van gezonde tanden en kiezen, aangezien deze constant doorgroeien. Overtollig calcium wordt gemakkelijk uit het lichaam gefilterd via de nieren naar de blaas en door het hoge vochtgehalte, wordt het gemakkelijk uit geplast. Dit betekent dat als ze te weinig vocht binnen krijgen, de nieren en de blaas ook niet meer goed kunnen filteren en uitscheiden. Zo hoopt calcium makkelijk op in de nieren en de blaas en ontstaan er uiteindelijk gruis of stenen in de blaas en nieren.

Een ander gevolg van te droge voeding is de impact ervan op de spijsvertering. De spijsvertering is aangepast op vochtrijke voeding en zorgt voor een goede doorstroming van de spijs. Te droge voeding vertraagt de doorstroming van de spijsvertering, waardoor de spijs te lang in de spijsvertering blijft hangen en kan leiden tot gasvorming en verstopping.  

Andere gevolgen van hooi als hoofdvoer

Er zijn meerdere redenen waarom hooi niet kan dienen als hoofdvoeding en juist kan leiden tot diverse gezondheidsproblemen. Het is niet enkel het bovengenoemde, er zijn er nog meer:
  • Tijdens het drogingsproces gaan belangrijke voedingsstoffen verloren. Hoe langer het hooi opgeslagen ligt, hoe meer voedingsstoffen verloren gaan.
  • Het is niet dat alleen de structuur verandert, konijnen kunnen hierdoor veel minder goed selecteren op eetbaarheid: hooi ruikt anders en smaakt anders. Foerageren is één van de belangrijkste natuurlijke gedragingen, hooi beperkt echter hun mogelijkheden tot foerageren.
  • Door gebrek aan variatie van voeding (hooi als hoofdvoer), kunnen gedragsproblemen gaan ontstaan: konijnen raken gefrustreerd omdat ze niet meer goed kunnen foerageren, ze kunnen doordat de fysiologische processen in hun lichaam uit balans raakt, meer geïrriteerd raken, gebrek aan groenvoer kan ook zelfs leiden tot voernijd en ruzies onderling.

Hoe zit het met de oorsprong van konijnen?

De reden waarom het dieet voor 80% uit hooi zou moeten bestaan, zou zijn omdat konijnen van oorsprong uit droge gebieden zouden komen waar een voornamelijk droge vegetatie zou zijn. Hooi is droog, dus dan zou hooi deze vegetatie ‘nabootsen’. Dit gaat wel echt over ruim 2,5 miljoen jaar geleden. Interessant is om te lezen dat de voorouders van het wilde konijn van oorsprong uit Azië komen en tijdens de laatste ijstijd meer en meer naar het zuiden moesten verhuizen door de opkomende ijskappen. In die tijd voedde ze zich met verse vegetatie (grassen en wilde kruiden), en niet, zoals gedacht wordt, met verdroogde grassen. Het is pas tijdens de ijstijd dat ze zich moesten aanpassen aan een droger klimaat om te kunnen overleven. Mocht je hier verder in geïnteresseerd zijn, kun je hier meer over lezen en de bronnen raadplegen:
http://wikikanin.de/doku.php?id=wildkaninchen:geschichte
De vraag is ook of het zinvol is om uit te gaan van een dieet dat miljoenen jaren geleden plaatsvond en niet zinvoller is naar de huidige fysiologie te kijken en de manier hoe wilde konijnen zich voeden. In mijn optiek is dat laatste meer logisch.

Hoort hooi dan wel thuis in het konijnendieet?

Is het dan de bedoeling om helemaal géén hooi meer te voeren? Nee, dat ook niet per se. Het gaat vooral om de plek die het hooi inneemt in het dieet. Het functioneert niet goed als hoofdvoer, maar is een prima aanvulling op onbeperkt weide of bladgroenten. Wanneer je onbeperkt weide kunt voeren, zou je hooi in het geheel weg kunnen laten (dat hoeft niet per se). Voer je vooral bladgroenten, dan adviseer ik wel om hooi ter aanvulling onbeperkt aan te bieden, vooral omdat bladgroenten kwalitatief van mindere kwaliteit zijn t.o.v. weide. Daarnaast heb ik gemerkt dat konijnen graag rusten in een bedje van hooi, en om die reden alleen al zou ik hooi wel gewoon standaard aanbieden – als nestmateriaal en waar ze van kunnen eten als ze daar behoefte aan hebben. Het belangrijkste is dat ze altijd de keuze krijgen om zowel vers als hooi te kunnen eten en niet gedwongen worden om enkel hooi te eten.

Verschillende soorten hooi – welk hooi is geschikt?

Er zijn ongelooflijk veel soorten hooi te vinden en elk soort verschilt weer in kwaliteit. Het kan dus wel nog uitmaken welk soort hooi je geeft en in hoeverre ze deze willen eten. Het hangt allemaal af van de type grassen, de tijd waarop het gemaaid is, hoe lang het gedroogd heeft en op welke manier, enzovoorts. Hooi blijft nog altijd een natuurproduct waardoor de kwaliteit sterk van verschillen. Je kan bij wijze van de ene maand een pak hooi kopen van een bepaald merk en een maand later weer – en dan heb je heel ander hooi.
Zo heb je bijvoorbeeld de 1e snede, 2e snede, 3e snede enzovoorts. De eerste snede is bijvoorbeeld de eerste keer dat het gemaaid is, dus de eerste opbrengst. Daarna krijg je de 2e snede, 3e snede, enzovoorts. De tweede snede zou rijker zijn aan kruiden en voedingsstoffen, hoewel ik er verschillende informatie over lees.
Dan heb je nog verschillende soorten grassen die in hooi kan zitten. Zo heb je b.v. graszaadhooi, dat zijn vooral lange, uitgebloeide grassen – dit soort hooi wordt vaak gebruikt voor paarden die hooi laag in suiker nodig hebben. Het zijn dikke lange stengels, vaak meer gelig dan groen. Je hebt ook nog bergweidehooi, kruidenhooi, enz.
Hoe je uiteindelijk bepaald of het hooi geschikt is? Dat hangt af van de behoeften van je konijnen en welke type grassen en kruiden gedroogd zijn en in welke levensfase de planten zitten en welk tijd van het jaar het geoogst of gedroogd is. In ieder geval moet hooi aan deze eisen voldoen:
  • Het moet echt hooi-achtig ruiken
  • Geen schimmelsporen of schimmelige geur
  • Het is goed droog (niet licht vochtig)
  • Je vindt verschillende stukken en grootte van sprieten
  • Het ziet er lichtgroen tot donkergroen uit
  • Soms is er ook meer gelig hooi, vaak zijn dit uitgebloeide grassen (graszaadhooi), waar de voorkeur niet naar uit gaat
  • Het bevat geen giftige planten (zoals herfststijlloos of jacobus kruiskruid – uitzondering is boterbloemen, de gifstof verdwijnt tijdens het drogingsproces)
Het beste is om verschillende soorten hooi te mengen zodat je konijnen kunnen kiezen en naar behoefte kunnen eten. Er zijn diverse webshops waar je goed hooi kunt bestellen en laten bezorgen, zoals:
  • Heu-kaufen.com (verzending naar NL)
  • https://www.heu-tom.de/onlineshop/ (verzending naar NL)
  • https://www.happyrabbitsandfriends.be/nl/konijnen/voeding/kruidenhooi/
  • https://www.defu.de/ (verzending naar NL, BE)
  • https://www.speers-hoffladen.de/de/?cat=c6_Premium-Wiesenheu-Premium-Wiesenheu.html (met kortingscode van Kaninchenwiese krijg je 10% korting: https://kaninchenwiese.de/ernaehrung/futtermittel/heu/ (verzending naar andere landen na persoonlijk akkoord)
0 Comments



Leave a Reply.

    Auteur

    Mijn naam is Elisabeth. Hier vind je al mijn informatieve blogs over natuurlijke voeding, huisvesting, zorg en meer voor konijnen en knaagdieren!

    Archieven

    Juli 2024
    Mei 2024
    April 2024
    Maart 2024
    Februari 2024
    Januari 2024
    December 2023
    November 2023
    Oktober 2023
    September 2023
    Mei 2023
    Maart 2023
    Januari 2023
    Oktober 2022
    September 2022
    Juni 2022
    Mei 2022
    April 2022
    Maart 2022
    Februari 2022
    Januari 2022
    December 2021
    November 2021
    Oktober 2021
    September 2021
    Augustus 2021
    Juli 2021
    Juni 2021
    Mei 2021
    April 2021
    Maart 2021
    Februari 2021
    Januari 2021
    December 2020
    November 2020
    Oktober 2020
    Augustus 2020
    Juli 2020
    Mei 2020
    April 2020
    Februari 2019
    Januari 2019

    RSS-feed

​Volg Mini Natuur op: 
Facebookpagina Mini Natuur
Instagram @mininatuur

TikTok @mininatuur

Meepraten over natuurlijke stijl? Dat kan op: 
Facebookgroep 'Konijnen & Cavia's Natuurlijke Stijl' (ook voor chinchilla's en degoes)
Facebookgroep 'Natuurlijke stijl voor kleine knaagdieren'


© 2019-2024  Mini Natuur
Alle teksten zijn door mijzelf beschreven tenzij anders vermeld of door middel van een citaat. Ook de foto's zijn door mijzelf gemaakt. Ik gebruik tevens foto's van derden waar ik uitsluitend toestemming heb gekregen om deze voor mijn website te gebruiken. Teksten en foto's mogen niet worden gebruikt zonder toestemming! Mocht je mijn foto's (of van derden) en tekst ergens anders tegen komen, dan graag direct vermelden aan [email protected]